UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii. Pozostając na stronie zgadzasz się na to.

Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Szkoła

Patron szkoły

Kardynał Wyszyński

Prymas Polski, mąż stanu; zwany Prymasem Tysiąclecia; od 1948 arcybiskup gnieźnieński i warszawski, od 1953 kardynał. Urodzony 3 VIII 1901 r. w Zuzeli nad Bugiem w wielodzietnej rodzinie organisty. Podstawową edukację uzyskał w Zuzeli i Andrzejowie; wykształcenie średnie zdobywał wWarszawie (od 1912), Łomży (od 1914) i Włocławku (od 1917 — niższe seminarium, czyli Liceum im. Piusa X); następnie wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku (1920); po jego ukończeniu otrzymał święcenia kapłańskie (3 VIII 1924).

W 1924 objął wikariat przy katedrze włocławskiej i stanowisko red. dziennika diecezjalnego „Słowo Kujawskie”; pełnił funkcję prefekta kursów wieczorowych dla dorosłych. W. 1925 rozpoczął studia na Wydziale Prawa Kanonicznego oraz Wydziale Prawa i Nauk Społ.-Ekon. KUL (gł. zajął się katolicką nauką społeczną., zwłaszcza etyką gospodarki); związał się wówczas z księdzem W. Korniłowiczem.

W latach 1946–48 pełnił godność biskupa lubelskiego; jako Wielki Kanclerz KUL podjął obowiązki związane z odbudową uczelni, prowadził wykłady na Wydziale Prawa i Nauk Ekonomiczno-Społecznych; z jego inspiracji powstał Wydział Filozofii Chrześcijańskiej; zainicjował wydanie Encyklopedii katolickiej. 12 XI 1948 został mianowany arcybiskupem gnieźnieńsko-warszawskim i prymasem Polski, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski. W okresie nasilenia komunistycznych represji wobec Kościoła i społeczeństwa stanął w obronie chrześcijańskiej tożsamości narodu, inicjując zarazem politykę rozważnego układania stosunków z władzami państwowymi — 14 IV 1950 podpisał porozumienie regulujące stosunki Państwo–Kościół (pierwszy tego typu akt w krajach Europy Wsch.);

W 1951 udał się do Rzymu, gdzie od Piusa XII uzyskał potwierdzenie obranej przez Episkopat Polski linii postępowania. 12 I 1953 został kardynałem, nie otrzymał jednak od władz państwowych zgody na wyjazd do Rzymu i na przyjęcie insygniów nowej godności (odebrał je z rąk pap. Piusa XII dopiero w maju 1957). W okresie ponownego wzmożenia walki z Kościołem uwięziony (25 IX 1953) i pozbawiony władzy kościelnej, przebywał kolejno w Rywałdzie, Stoczku Warmińskim, Prudniku i Komańczy; podczas uwięzienia (wspomnienia Zapiski więzienne 1982) sformułował program wielkiej odnowy życia religijnego w Polsce p.n. Jasnogórskie Śluby Narodu (VIII 1956) i — stanowiące jego kontynuację — nawiedzenia wszystkich pol. parafii przez kopię wizerunku Matki Boskiej Częstochowskiej (od 1957).

Uwolniony 26 X 1956 powrócił do Warszawy. Opracował założenia Wielkiej Nowenny przed obchodami Tysiąclecia Chrztu Polski (1956–66) — kulminacyjnym punktem 3 V 1966 był akt całkowitego oddania Polski Matce Bożej. Wobec każdej nowej fali konfliktów społecznych w Polsce, stawał w obronie podstawowych praw człowieka i narodu; stosując cierpliwą politykę małych ale stanowczych kroków, odegrał wielką rolę w organizacji pol. struktur Kościoła na Ziemiach Zach. i Pn. (1972 doprowadził do ustanowienia nowych diecezji) oraz trwałego powołania nowych biskupów przez Watykan Był jednym z najdłużej zasiadających na stolicy gnieźnieńskiej arcybiskupów; niespełna 80 lat jego życia objęło 57 lat kapłaństwa, 35 biskupstw, 32 prymasowstwa.

Zmarł 28 V 1981 r. w Warszawie, pochowany w krypcie katedry warszawskiej (bazyliki archidiecezjalnej). W 1987 jego doczesne szczątki spoczęły w specjalnie wzniesionej kaplicy w tej bazylice; 1989 zostały rozpoczęte starania o jego beatyfikację. Opublikował zbiory homilii, listów pasterskich i in. prace, m.in.: Duch pracy ludzkiej (1936), Zasięg i charakter zainteresowań katolickiej myśli społecznej (1937), Katolicki program walki z komunizmem.